Czy język ukraiński stanie się obowiązkowy w polskich szkołach?

<hr>   <p>Wraz z początkiem września przywitaliśmy nowy rok szkolny, który przyniósł ze sobą wiele niespodzianek. Kilku użytkowników platformy X postanowiło podzielić się planem lekcji swoich pociech, zwracając uwagę internautów na jeden z rzekomo obowiązkowych przedmiotów – język ukraiński. Postanowiliśmy przyjrzeć się tej sprawie i sprawdzić, czy faktycznie zmiany w podstawie programowej uwzględniają wprowadzenie języka ukraińskiego do grona przedmiotów obowiązkowych. </p>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-polskie-dzieci-musza-uczyc-sie-ukrainskiego-nbsp">Polskie dzieci muszą uczyć się ukraińskiego? </h2>   <p>Poniższy <a href="https://twitter.com/szeftwitera/status/1699017501483360295">wpis</a> jest jednym z przykładów tweetów, na jaki mogliśmy się natknąć na początku września. Autor wpisu informuje, że jego dziecko ma w swoim planie lekcji język ukraiński. Ponadto, w jego treści zdziwiło nas także wspomnienie o przedmiocie Historia i Teraźniejszość (HiT), który pojawia się dopiero w liceach ogólnokształcących, technikach oraz szkołach branżowych I stopnia. Ośmioletni syn autora wpisu jest więc za młody, by na niego uczęszczać. Załóżmy jednak, że wpis jest zgodny z rzeczywistością. Czy podstawa programowa przewiduje zajęcia z języka ukraińskiego?</p>   <figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img src="http://pravda-ghost-86a98e-135-181-205-220.traefik.me/content/images/2026/03/jezyk_ukrainski_01.webp" alt="" class="wp-image-9832"><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://twitter.com/szeftwitera/status/1699017501483360295">@szeftwitera, X, 05.09.2023</a> r.</figcaption></img></figure>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-ukrainski-w-podstawie-programowej-szokujaca-prawda-nbsp">Ukraiński w podstawie programowej? Szokująca prawda! </h2>   <p>Nauczanie języków mniejszości narodowych lub etnicznych jest regulowane przez art. 13 ust. 3 Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a podstawa programowa nauczania języka mniejszości w szkołach przez Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej (MEN) z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. Z tego rozporządzenia dowiadujemy się, że <a href="https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170000356/O/D20170356.pdf">nauczanie</a> języka mniejszości narodowej lub etnicznej ma na celu „wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia przez wzmacnianie poczucia jego tożsamości kulturowej, historycznej, etnicznej lub narodowej”.</p>   <figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img src="http://pravda-ghost-86a98e-135-181-205-220.traefik.me/content/images/2026/03/jezyk_ukrainski_02.webp" alt="" class="wp-image-9834"><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://www.facebook.com/MiastoZgierz/posts/pfbid0Laad2EernejiGPBjXKmmUsbwGUZa8YQjETeRiijxEeUdkTyioDdJu88UsyNoRFQDl">Zdjęcie zamieszczone na facebookowym fanpage’u miasta Zgierz</a> przedstawiające prace mające na celu wsparcie Ukrainy</figcaption></img></figure>   <p>Ponadto, Rozporządzenie MEN z dnia 18 sierpnia 2017 r. <a href="https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001627">konkretyzuje</a> szereg istotnych aspektów związanych z nauczaniem języków mniejszości narodowych lub regionalnych. Zgodnie z nim: </p>   <blockquote class="wp-block-quote"> <p>„Nauka języka mniejszości lub języka regionalnego w szkołach może być organizowana: </p>   <ol class="wp-block-list"> <li>w formie dodatkowej nauki języka mniejszości lub języka regionalnego; </li>   <li>przez prowadzenie zajęć edukacyjnych w dwóch językach: języku polskim i języku mniejszości lub języku regionalnym; </li>   <li>przez prowadzenie zajęć edukacyjnych w języku mniejszości lub języku regionalnym.“</li> </ol> </blockquote>   <p><strong>Z powyższego wynika, że obowiązkowa nauka języka ukraińskiego wprowadzana jest wyłącznie w szkołach, które realizują naukę tego języka jako języka mniejszości.</strong> Warto podkreślić, że szkoły, które <a href="https://eo.gov.ua/yak-dity-shcho-vymusheno-pokynuly-ukrainu-mozhut-prodovzhyty-navchannia/2022/04/04/">oferują</a> pełny program nauczania w języku ukraińskim, znajdują się głównie w miejscowościach zamieszkałych przez wielu obywateli Ukrainy i/l ukraińską mniejszość narodową. </p>   <figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img src="http://pravda-ghost-86a98e-135-181-205-220.traefik.me/content/images/2026/03/jezyk_ukrainski_03.webp" alt="" class="wp-image-9835"><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20170001627/O/D20171627.pdf">Wymiar godzin nauki języka mniejszości narodowej, nauki języka mniejszości etnicznej, nauki języka regionalnego oraz własnej historii i kultury w szkołach</a></figcaption></img></figure>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-zmiany-w-prawie-oswiatowym-sprawdzilismy-to-nbsp">Zmiany w prawie oświatowym? Sprawdziliśmy to! </h2>   <p>W rozporządzeniu MEN z dnia 13 lipca 2023 r. nie przewidziano żadnych zmian w <a href="https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001367/O/D20231367.pdf">sprawie</a> organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy. Dla uczniów i uczennic z Ukrainy nadal będą <a href="https://www.portaloswiatowy.pl/top-tematy/rok-szkolny-20232024-zestawienie-zmian-w-prawie-oswiatowym-23765.html">organizowane</a> dodatkowe zajęcia z języka polskiego, a ukończenie przez nich szkół będzie opierało się na dotychczasowych zasadach.</p>   <p><strong>Dla uczniów z innych szkół, gdzie język ukraiński nie jest oferowany jako obowiązkowy przedmiot, istnieje możliwość wyboru go jako przedmiotu dodatkowego. </strong>Wówczas wprowadzenie języka mniejszości narodowej lub regionalnego do programu nauczania jest decyzją szkoły, która musi zadbać o dostępność nauczycieli i odpowiednie materiały dydaktyczne.</p>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-egzamin-maturalny-z-jezyka-ukrainskiego-nbsp">Egzamin maturalny z języka ukraińskiego </h2>   <p>Język ukraiński jako język mniejszości narodowej jest obecnie jednym z obowiązkowych przedmiotów egzaminacyjnych na egzaminie <a href="https://www.oke.gda.pl/plikiOKE/Egzamin_maturalny/Informatory2023/Informator_EM2023_jezyk_ukrainski.pdf">maturalnym</a> dla absolwentów i absolwentek szkół lub oddziałów z nauczaniem języka danej mniejszości narodowej. Obejmuje on część ustną i pisemną. Podstawa <a href="https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2023/podstawa_programowa/jezyk-mniejszosci-narodowej-lub-etnicznej.pdf">programowa</a> kształcenia ogólnego dla szkoły ponadpodstawowej określa wymagania ogólne dotyczące tego, czego uczniowie i uczennice powinni się dowiedzieć w trakcie nauki języka ukraińskiego. Wśród nich znajdują się: </p>   <ol class="wp-block-list"> <li>Świadomość własnego dziedzictwa narodowego lub etnicznego.</li>   <li>Kształcenie językowe.</li>   <li>Kształcenie literackie i kulturowe.</li>   <li>Tworzenie wypowiedzi.</li> </ol>   <p>Warto podkreślić, że od roku szkolnego 2025/2026 język ukraiński będą mogli <a href="https://www.oke.waw.pl/files/oke_waw_521220230817%20Informator%20Cz%C4%99%C5%9B%C4%87%20og%C3%B3lna%20EM23%20od_2025%20wer_2023%20p1.pdf.pdf">zdawać </a>na maturze jako język obcy nowożytny absolwenci i absolwentki będący zarówno obywatelami Ukrainy, jak i Polski, z wyjątkiem absolwentów i absolwentek szkół lub oddziałów z językiem nauczania mniejszości narodowej, którzy przystępują do egzaminu języka ukraińskiego jako przedmiotu obowiązkowego z języka mniejszości. Nie wiadomo jednak czy ta zmiana doprowadzi do wprowadzenia języka ukraińskiego jako języka dodatkowego we wszystkich szkołach w Polsce.</p>   <h2 class="wp-block-heading" id="h-werdykt">Werdykt</h2>   <p>Informacja o tym, że we wszystkich polskich szkołach wprowadzono obowiązkowe nauczanie języka ukraińskiego, jest <strong>fałszywa</strong>. Jak wynika z naszej analizy, język ukraiński znaleźć można w planie lekcji tylko tych szkół lub oddziałów, gdzie jest on językiem nauczania mniejszości narodowej.</p>   <figure class="wp-block-image aligncenter size-full"><img src="http://pravda-ghost-86a98e-135-181-205-220.traefik.me/content/images/2026/03/jezyk_ukrainski_04.webp" alt="" class="wp-image-9836"><figcaption class="wp-element-caption"><a href="https://twitter.com/Z_from_Poland/status/1565592062623469577">@Z_from_Poland, X, 02.09.2022 r</a></figcaption></img></figure>   <p>Przedstawiona w tej weryfikacji sprawa jest przykładem na to, że w dzisiejszym świecie łatwo wpleść kłamstwo w fakty. Stwarza to poważne zagrożenie – szczególnie w okresie wyborów parlamentarnych. Dezinformacyjne nagonki podczas kampanii wyborczej Donalda Trumpa z 2016 r. i  referendum w sprawie <a href="https://pravda.org.pl/artykuly/patrzac-wstecz-chaos-informacyjny-wokol-brexitu/">Brexitu</a> w Wielkiej Brytanii  świadczą o niebezpieczeństwie, jakie kryje się w wykorzystywaniu towarzyszącego znaczącym wydarzeniom politycznym chaosu informacyjnego. W kampaniach wyborczych, w czasie których towarzyszą nam szczególne emocje i wielkie napięcie, manipulacja  może doprowadzić do powstania podziałów społecznych i skierować debatę publiczną na niewłaściwą drogę. Dlatego tak istotne jest, aby wyborcy byli świadomi potencjalnych źródeł dezinformacji i potrafili samodzielnie weryfikować zasłyszane wieści, zanim podejmą jakiekolwiek decyzje.</p> </hr></body>

Nikola Bieguniak